Sorry, your browser does not support JavaScript!
Go
Top
श्री दक्षिणा-मूर्ति-स्तोत्रम्

ध्यान-श्लोकाः दक्षिणा-मूत्रि-स्तोत्रम्

Format by A.K. Aruna, May 2015 ver.2.0: UpasanaYoga. If downloaded, requires installed Devanāgarī Siddhanta1.ttf font, downloadable from UpasanaYoga. If run from UpasanaYoga website, it alternatively can use online Web Font. Any Devanāgarī in parentheses () is an alternate reading of text in Red. Top button "Collapse all panels" contracts the view in which individual items can be re-expanded, or again the top button "Restore all panels" reloads page to original view.
This is a hymn to Lord Dakṣiṇā-mūrti attributed to Śrī Śaṅkarācarya.

Here chanted by Swami Paramārthānanda (net access to YouTube required):
Dakṣiṇā-mūrti Stotram chanting off net
or off my pc: Sw. Paramarthananda

Go to Top ('Home' key on many Windows browsers)

mauna-vyākhyā-prakaṭita-para-brahma-tattva, yuvan,
varṣiṣṭha-ante-vasat-ṛṣi-guṇa, āvṛta, brahma-niṣṭha;
ācārya-indriya, kara-kalita-cit-mudra, ānanda-rūpa,
sva-ātma-ārāma, mudita-vadana, dakṣiṇā-mūrti, √īḍ.

मौन-व्याख्या-प्रकटित-पर-ब्रह्म-तत्त्वं, युवानम् अ-कालं, वर्षिष्ठ-अन्ते-वसत्-ऋषि-गुणैः ब्रह्म-निष्ठैः सनकादि-पुराण-जीवैः आवृतम्, आचार्य-इन्द्रं, कर-कलित-चिन्-मुद्रम्, आनन्द-रूपं, स्व-आत्म-आरामं, मुदित-वदनं सुख-मुखं – तं दक्षिणा-मूर्तिम् ईडे स्तौमि॥
vaṭa-viṭapi-samīpa, bhūmi-bhāga, niṣaṇṇa,
sa-kala-muni-jana, jñāna-dātṛ, ārāt;
tri-bhuvana-guru, īśa, dakṣiṇā-mūrti-deva,
janana-maraṇa-duḥkha-cheda-dakṣa, √nam.

वट-विटपि-समीपे वट-शाखि-संसार-वृक्ष-समीपे भूमि-भागे निषण्णं आसीनं, स-कल-मुनि-जनानाम् आरात् साक्षात् ज्ञान-दातारं, त्रि-भुवन-गुरुम्, ईशं, जनन-मरण-दुःख-च्छेद-दक्षं, दक्षिणा-मूर्ति-देवं नमामि
citram, vaṭa-tatu, mūla, vṛddha, śiṣya, guru, yuvan;
guru, tu, mauna, vyākhyāna, śiṣya, tu, chinna-saṃśaya.

चित्रं विचित्रम् आश्चर्यवत् – वट-तरोः मूले वृद्धाः शिष्याः युवा गुरुः च आसत; गुरोः मौनं तु एव व्याख्यानं शासनम् आसीत्, ततस् शिष्याः तुछिन्न-संशयाः आसन्॥
nidhi, sarva-vidyā, bhiṣaj, bhava-rogin;
guru, sarva-loka, dakṣiṇā-mūrti, namas.

तस्मै सर्व-विद्यानां निधये, भव-रोगिनां भिषजे, सर्व-लोकानां गुरवेदक्षिणा-मूर्तये नमः
om, namas, praṇava-artha, śuddha-jñāna-eka-mūrti;
nis-mala, praśānta, dakṣiṇā-mūrti, namas.

ओं नमः प्रणवार्थायशुद्ध-ज्ञान-एक-मूर्तये, निस्-मलाय, प्रशान्तायदक्षिणा-मूर्तये नमः
īśvara, guru, ātman, iti, mūrti-bheda-vibhāgin;
vyomavat, vyāpta-deha, dakṣiṇā-mūrti, namas.

ईश्वरः गुरुः आत्मा इति-रूपेण मूर्ति-भेद-विभागिने, व्योमवद् व्याप्त-देहाय च – तस्मै दक्षिणा-मूर्तये नमः

Go to Top ('Home' key on many Windows browsers)

viśva, darpaṇa-dṛśyamāna-nagarī-tulya, nija-antar-gata,
paśyat, ātman, māyā, bahis, iva, udbhūta, yathā, nidrā;
yad, sākṣāt-√kṛ, prabodha-samaya, sva-ātman, eva, a-dvaya,
tad, śrī-guru-mūrti, namas, idam, śrī-dakṣiṇā-mūrti.

यः विश्वंदर्पण-दृश्यमान-नगरी-तुल्यम्, आत्मनि निजान्तर्-गतम् अपि बहिस् उद्भूतं इव पश्यन् मायया, यथा निद्रया, यः च प्रबोध-समये अ-द्वयं स्वात्मानम् एव साक्षात्-कुरुतेतस्मै श्री-दक्षिणा-मूर्तये श्री-गुरु-मूर्तये इदं नमः
bīja, antar, iva, aṅkura, jagat, idam, prāñc, nis-vikalpa, punar,
māyā-kalpita-deśa-kāla-kalanā-vaicitrya-citrī-kṛta;
māyāvin, iva, vi-√jṛmbh, api, mahā-yogin, iva, yad, sva-icchā,
tad, śrī-guru-mūrti, namas, idam, śrī-dakṣiṇā-mūrti.

यः इदं जगद्बीजस्य अन्तर् अङ्कुरः इव प्राक् निर्-विकल्पं, पुनर् माया-कल्पित-देश-काल-कलना-वैचित्र्य-चित्री-कृतं स्वेच्छया विजृंभयति वितानयति, मायावी इव महा-योगी इव अपितस्मै श्री-दक्षिणा-मूर्तये श्री-गुरु-मूर्तये इदं नमः
yad, eva, sphuraṇa, sat-ātmaka, a-sat-kalpana-arthaka, √bhā,
sākṣāt, tad, asmad, √as, iti, veda-vacas, yad, √budh, āśrita;
yad-sākṣāt-karaṇa, √bhū, na, punar, āvṛtti, bhava-ambhas-nidhi,
tad, śrī-guru-mūrti, namas, idam, śrī-dakṣiṇā-mūrti.

यस्य सत्-आत्मकम् स्फुरणम् एव अ-सत्-कल्पार्थकं भासते, यःतद् त्वम् असिइति वेद-वचसा आश्रितान् साक्षात् बोधयति, यद्-साक्षात्-करणात् भव-अम्भस्-निधौ पुनर् आवृत्तिः न भवेत्तस्मै श्री-दक्षिणा-मूर्तये श्री-गुरु-मूर्तये इदं नमः
nānā-chidra-ghaṭa-udara-sthita-mahat-dīpa-prabhā-bhāsvara,
jñāna, yad, tu, cakṣus-ādi-karaṇa-dvar, bahis, √spand;
√jñā, iti, tad, eva, bhānta, anu-√bhā, etad, samasta, jagat,
tad, śrī-guru-mūrti, namas, idam, śrī-dakṣiṇā-mūrti.

यस्य तु आत्मनः ज्ञानं नाना-च्छिद्र-घट-उदर-स्थित-प्रभा-भास्वरम् इव चक्षुर्-आदि-करण-द्वारा बहिस् स्पन्दते, ‘जानामिइति-रूपेण तम् आत्मानम् एव भान्तम्, यतस् एतद् समस्तं जगत् अनुभातितस्मै श्री-दक्षिणा-मूर्तये श्री-गुरु-मूर्तये इदं नमः
deha, prāṇa, api, indriya, api, cala, buddhi, ca, śūnya, √vid,
strī-bāla-andha-jaḍa-upamā, tu, asmad, iti, brānta, bhṛśam, vādin;
māyā-śakti-vilāsa-kalpita-mahā-vyāmoha-saṃhārin,
tad, śrī-guru-mūrti, namas, idam, śrī-dakṣiṇā-mūrti.

भ्रान्ताः तु स्त्री-बाल-अन्ध-जड-उपमाः यथा वृद्ध-बाल-प्राकृत-बुद्धेः अ-प्रमाणात् दुस्-बुद्धेः च वादि-पुरुषाः भृशं वादिनःदेहम् अपि, प्राणम् अपि, इन्द्रियाणि, चलां बुद्धिः, शून्यं च अहम् अस्मि’ इति विदुः। तेषां माया-शक्ति-विलास-कल्पित-महा-मोह-संहारिणे तस्मै श्री-दक्षिणा-मूर्तये श्री-गुरु-मूर्तये इदं नमः
rahu-grasta-divā-kara-indu-sa-dṛśa, māyā-samācchādana,
sat-mātra, karaṇa-upasaṃharaṇatas, yad, √bhū, suṣupta, pumaṃs;
prāk, √svap, iti, prabodha-samaya, yad, prati-abhi-√jñā,
tad, śrī-guru-mūrti, namas, idam, śrī-dakṣiṇā-mūrti.

यः पुमान् करण-उपसंहरणतस् सुषुप्तः अभूत्, माया-समाच्छादनात् माया-आवरणात् सद्-मात्रः प्राज्ञः अभूत् राहु-ग्रस्त-दिवा-कर-इन्दु-स-दृशः, प्रबोध-समये यःप्राग् अस्वाप्सम् सुषुप्तः आसम्’ इति प्रत्यभिज्ञायतेतस्मै श्री-दक्षिणा-मूर्तये श्री-गुरु-मूर्तये इदं नमः
bālya-ādi, api, jāgrat-ādi, tathā, sarva, avasthā, api,
vyāvṛttā, anuvartamāna, asmad, iti, antar, sphurat, sadā;
sva-ātman, prakaṭī-√kṛ, bhajat, yad, mudrā, bhadrā,
tad, śrī-guru-mūrti, namas, idam, śrī-dakṣiṇā-mūrti.

यः बाल्य-आदिषु जाग्रत्-आदिषु अपि तथा सर्वासु व्यावृत्तासु अवस्थासु अपि अनुवर्तमानम्, ‘अहम्इति अन्तर् सदा स्फुरन्तं, स्व-आत्मानं भजनां शिष्याणां भद्रया मुद्रया ज्ञान-मुद्रया प्रकटि-करोतितस्मै श्री-दक्षिणा-मूर्तये श्री-गुरु-मूर्तये इदं नमः
viśva, √dṛś, kāya-kāraṇatā, sva-svāmi-saṃbandhatas,
śiṣya-ācāryatā, tathā, eva, pitṛ-putra-ādi-ātman, bhedatas;
svapna, √jāgṛ, vā, yad, etad, puruṣa, māyā-paribhrāmita,
tad, śrī-guru-mūrti, namas, idam, śrī-dakṣiṇā-mūrti.

यः एषः पुरुषः आत्मा माया-विक्षेप-शक्ति-परिभ्रामितः स्वप्ने जाग्रति वा काय-कारणतया, स्व-स्वामि-संबन्धतस्, शिष्य-आचार्यतया, पितृ-पुत्र-आदि-आत्मना च भेदतः एव विश्वं पश्यतितस्मै श्री-दक्षिणा-मूर्तये श्री-गुरु-मूर्तये इदं नमः
bhū, ambhas, an-ala, an-ila, ambara, ahar-nātha, hima-aṃśu, pumaṃs,
iti, ā√bhā, cara-a-cara-ātmaka, idam, yad, eva, mūrti-aṣṭaka;
na, anya, kim-cana, √vid, vimṛśat, yad, para, vibhu,
tad, śrī-guru-mūrti, namas, idam, śrī-dakṣiṇā-mūrti.

यस्य एव भूः अम्भांसि अन्-अलः अन्-इलः अम्बरम् अहर्-नाथः हिम-अंशुः पुमान् इति मूर्त्य्-अष्टकम् इदं चर-अ-चर-आत्मकं जगत्, विमृशतां विचारिणां च यस्मात् परस्मात् विभोः न किम्-चन अन्यद् विद्यतेतस्मै श्री-दक्षिणा-मूर्तये श्री-गुरु-मूर्तये इदं नमः
sarva-ātmatva, iti, sphuṭī-kṛta, idam, yad, adas, stava,
tad, idam, śravaṇa, tad-artha-manana, dhyāna, ca, saṅkīrtana;
sarva-ātmatva-mahā-vibhūti-sahita, √as, īśvaratva, svatas,
√sidh, tad, punar, aṣṭadhā, pariṇata, ca, aiśvarya, a-vyāhata.

यस्मात् अमुष्मिन् स्तवे दक्षिणा-मूर्ति-स्तोत्रे इदं सर्व-आत्मत्वं स्फुटी-कृतम्इति तेन अस्य वेदान्त-उपदेशस्य श्रवणात् तद्-अर्थ-मननात् ध्यानात् संकीर्तनात् च सर्व-आत्मत्व-महा-विभूति-सहितं सर्व-आत्मत्वम् एव महा-विभूतिः तेन सहितम् ईश्वरत्वं स्यात्तद् पुनर् अष्टधा परिणतं मूर्तम् अ-व्याहतं च अ-विच्छिन्नम् ऐश्वर्यं स्वतस् स्व-रूपेण सिद्ध्येत्। ‘अहं ब्रह्म अस्मि’ इति ज्ञान-निष्ठा स्यात्॥

Go to Top ('Home' key on many Windows browsers)

॥इति दक्षिणा-मूर्ति-स्तोत्रं समाप्तम्॥